Pałac Chojnów ul. Piotrowicka 2

Historia pałacu w Chojnowie

Pałac w Chojnowie wzniesiono w I tercji XVIII wieku, prawdopodobnie według projektu śląskiego architekta. W XVIII stuleciu należał do rodziny Eysenmeyerów (Eisenmair). Na początku XX wieku stał się własnością Marii Leuschner, posiadaczki dóbr rycerskich. Około 1914 roku nabył go Oskar Kretschmer, który pozostawał jego właścicielem do 1945 roku. Po wojnie w pałacu zamieszkały trzy rodziny.

Jest to budowla barokowa.

pałac, nr rej.: A/2804/529 z dn. 23.02.59

Sytuacja

Pałac Chojnów znajduje się w zachodniej części miasta, u zbiegu ulic Piotrowickiej i Bolesławieckiej. To budynek wolno stojący, dwukondygnacyjny, nakryty wysokim dachem czterospadowym. Elewacja frontowa zwrócona jest na wschód. Przed pałacem rozciąga się obszerny dziedziniec, otoczony od wschodu i północy zabudowaniami gospodarczymi, a od południa XIX-wiecznymi domami mieszkalnymi. Od wschodu, przy ulicy Bolesławieckiej, stoi dawna stajnia, od północnego wschodu stodoła, a od północy obora wzniesiona przez Oskara Kretschmera w 1914 roku. Między oborą a stodołą urządzono przejazd.

Przed pałacem znajduje się dawny klomb, obecnie warzywnik ogrodzony siatką na metalowych słupkach. Pośrodku zachował się okrągły, betonowy basen fontanny. Po zachodniej stronie pałacu stoją komórki lokatorskie, oddzielone od budynku niewielkim podwórzem z wjazdem zamkniętym od północy żelazną bramą osadzoną między murowanymi słupami. Na dziedzińcu rosną drzewa owocowe. Od południa i wschodu posesję ogrodzono siatką w metalowych ramach, z dwuskrzydłową bramą wjazdową i furtką od wschodu. Wzdłuż płotu posadzono żywopłot. Po stronie północno-zachodniej rozpościerają się ogródki lokatorskie. Pałac z Chojnowa leży na działce nr 192/2, obręb 3.

Materiał i konstrukcja

Fundamenty wykonano z kamienia i cegły na zaprawie wapiennej. Ściany zewnętrzne i wewnętrzne wzniesiono z cegły również na zaprawie wapiennej, ścianki działowe z płyt paździerzowych mocowanych do krawędziaków. Tynki zewnętrzne są gładkie, cementowo-wapienne, wewnętrzne – wapienne. Portal wykuto z piaskowca. Obramienia okienne, naczółki, podokienniki i ławy okienne wymodelowano w tynku.

Bryła

Rzut chojnowskiego pałacu ma formę regularnego prostokąta. Budynek jest jednorodny, zwarty, na planie prostopadłościanu. Dwukondygnacyjny, kryje go wysoki dach.

Elewacja frontowa pałacu Chojnów

Fasada jest dwukondygnacyjna, siedmioosiowa, z jednoprzęsłowym pseudoryzalitem pokrytym pasowym boniowaniem. Elewację artykułują jońskie pilastry wielkiego porządku. Pilastry narożne są boniowane. U dołu wyodrębniono niewysoki cokół, u góry elewację zamyka profilowane belkowanie, przerwane nad pilastrami narożnymi i w obrębie ryzalitu. Gzyms jest niezbyt wysunięty, profilowany. Przęsło środkowe (pseudoryzalit) jest szersze od przęseł w bocznych partiach.

W osi pałacu znajduje się okazały portal, który dynamizują ukośnie ustawione pilastry o korynckich kapitelach, wsparte na wysokich, blokowych cokołach. Nad kapitelami wznoszą się wysokie imposty, na których opiera się płynnie wygięty naczółek. Portal ujęto w profilowane obramienie, zamknięte u góry nadwieszonym łukiem koszowym z zaznaczonym kluczem. Pole między łukiem a naczółkiem wypełnia delikatny motyw roślinny. Nad kluczem umieszczono herb w kartuszu z bujnych liści akantu. Tarcza herbowa jest trójpolowa: w górnym prawym polu lew wspięty w lewą stronę, w lewym – trzy gwiazdy, w dolnym – ptasie skrzydło. Nad tarczą hełm, klejnot i korona fleuronowa. Na prawym pilastrze zachował się monogram I.G.H z datą 1771.

Okna parteru mają prostokątny wykrój, zwieńczone są prostymi naczółkami odcinkowymi, które przeplatają się z płynnie zarysowanymi naczółkami okien środkowych. Ławy okienne są proste, wymodelowane w tynku. Okna górnej kondygnacji osadzono w listwowych obramieniach, a ich nadproża przesunięto w strefę kapiteli.